Aleksander J. Wieczorkowski: Żyć, k..., czy se w łeb palnąć? Ch.. wie, co lepsze.

Należę do szczęśliwego pokolenia ludzi, którzy widzieli i słyszeli prawdziwego Hamleta i Burzę, Don Juana i Skąpca, Lillę Wenedę i Balladynę, Dziady oraz większość klasyki polskiej i światowej. Spektakle reżyserowane przez znakomitych twórców i grane przez świetnych aktorów, były wierne tekstowi, realiom epoki, ale jednocześnie odkrywały, dzięki nowatorskiej interpretacji, wiele ukrytych dotąd sensów utworów. Podobnie wierne oryginałom były filmy na klasycznych tekstach oparte.  

Dziś starych mistrzów teatru i kina już nie ma. Są za to młodzi, przyuczeni do zawodu, którzy brak talentu zastępują świetnymi pomysłami. Im bardziej dziwnymi a nawet dziwacznymi, tym lepiej. Krytycy będą ćmokać z zachwytu. Wielcy śpiewacy będą zachwyceni, że strupieszałe opery po renowacji i przeróbkach mogą konkurować z West Side Story i Hair. 

Stosunkowo niedawni widzieliśmy Hamleta (w oryginalnej wersji językowej), przeniesionego do współczesności. Teraz trzeba tamto osiągnięcie przebić, przynajmniej w warstwie słownej. Pewnie zobaczymy sfrustrowanego Hamleta jr., którego matkę bzyka stryj – skurwysyn, a oboje zawłaszczyli firmą Hamlet & Hamlet Inc. Ojciec naszego bohatera zginął w wybuchu na jachcie a wynajęty detektyw z firmy Rosencrantz & Guildenstern sugerował, że za wypadkiem stoi właśnie stryj… Ale i tak byłyby to nudy na pudy. Proponuję zatem, aby dokonać nowego przekładu. Sławny monolog „Być, albo nie być?” przełożyć twórczo (patrz: tytuł). Hamlet winien  przykładać sobie do skroni i odkładać pistolet, najlepiej Parabellum, bo taki wielki luger sprawi na widzach i krytykach odpowiednie wrażenie.

Śmiejecie się, widzowie? Ja płaczę. Klasyka została zszargane, tabu językowe powędrowało na śmietnik. Nowatorzy chodzą w chwale, gdy ktoś powie publicznie dupa – staje się odnowicielem Języka Sztuki. Przesadzam? 

Muszę ujawnić,  że inspiracją do napisania powyższego pamfletu była niewiedza szerokiej publiczności, kto był naprawdę prekursorem obecnego trendu. To mój przyjaciel, znakomity Mirosław Malcharek. Chodził w 1946 roku do Batorego. Polonista wymagał od uczniów wykucia na pamięć fragmentów Wielkich Dzieł Wieszczów. Mirkowi przypadła Improwizacja Konrada z III Części Dziadów. Wezwany do tablicy stanął pewnie, był świetnie przygotowany i zaczął z emfazą, ale prawdopodobnie to duch wielkiego Adama podszepnął mu wersje nowatorską:

- „Samotność – ch.. po ludziach, czym śpiewak dla ludzi…” i już nie zdążył powiedzieć lege artis drugiej zwrotki: -„Gdzie człowiek, co w mej pieśni całą myśl wysłucha?”

- MALCHAREK!!! – wrzasnął polonista - wyjdź z klasy i ze szkoły, jutro czekam na twego ojca! (…)

Wydarzenie znane było tego samego dnia w całej szkole. I przeszło do szkolnej legendy. Absolwentami Batorego są znani twórcy wszystkich gatunków sztuk wyzwolonych, artyści, uczeni, celebryci I co? I nic. Nikt nie zająknął się nawet, że to Malcharek pierwszy uprzystępnił Mickiewicza współczesnemu odbiorcy… Rzeczywiście – ch.. po ludziach.

The rest is silence.