„Angola Express“

We wstępie do swojej nowej książki Mirosław Ikonowicz pisze: „odważyłem się po moim redakcyjnym koledze Ryszardzie Kapuścińskim, dla którego Afryka była domem, opisać swoje przeżycia w Angoli. Obaj byliśmy tam jako dziennikarze Polskiej Agencji Prasowej. Kapuściński, który nadawał korespondencje z Luandy przez trzy dramatyczne miesiące rozpoczynającej się wojny, stworzył jeden ze swoich wielkich reportaży: Jeszcze dzień życia.Ja opowiadam o wydarzeniach tuż sprzed jego pobytu w tym kraju oraz o losach i kulisach angolskiej wojny domowej w ciągu kilku następnych lat”. 

Przypomnijmy: to była jedna z najdłuższych i najbardziej krwawych wojen nowożytnej Afryki. Toczyła się w świecie podzielonym na dwa wrogie obozy i trwała od połowy lat 70. aż do 1998 r. Pochłonęła ćwierć miliona ofiar po stronie MPLA i mniej więcej tyle samo po stronie UNITY. Ale skutki wojny to także 100000 inwalidów i sześć milionów wciąż nierozbrojonych min.

Ktoś, wątpiąc, może zapytać o sens pisania reportażu z dawno zakończonej wojny. Niesłusznie. Przywoływany tu Ryszard Kapuściński do końca życia wierzył, że kiedyś uda mu się napisać książkę o Idi Aminie z Ugandy. Na uwagi, że po latach mało kto pamięta, kim był Amin – zwykle odpowiadał: to nie ma znaczenia, ważne jest natomiast to, czy będziesz w stanie wydobyć z jego historii i dramatu pierwiastki rzeczywiście uniwersalne. Książka Ikonowicza, jednego z wielkich polskich reporterów, spełnia wszystkie te warunki.

Sam autor, niejako uprzedzając te wątpliwości, pisze: „Czarna Afryka przestaje być egzotyką. Jest wciąż bliżej i bliżej. Nie tylko ze względu na internet i turystykę. Należą dziś do niej przedmieścia Paryża, Marsylii, Madrytu, Lizbony… Wyniki badań dotyczących przeciętnej długości życia mówią, że najdłużej żyje się w obu Amerykach i w Europie - ponad 76 lat. Najkrócej w Afryce - 52 lata. To najbardziej zwięzłe podsumowanie pięciu wieków eksploatacji bogactw Czarnego Kontynentu przez białych, rozpoczętej od wywózki niewolników. Rozwinięty świat białych, chce tego czy nie, będzie musiał spłacić swój dług wobec Afryki“.