Dywagacje quasi-teologiczne

Wszystkie systemy polityczno-społeczne wywodzą się z dwóch podstawowych założeń. Pierwsze głosi, że człowiek jest zły z natury, trzeba zatem maksymalnie ograniczyć jego naturalna skłonność do złych uczynków. (Ten człowiek już nigdy nikogo życia nie pozbawi).
Drugie złożenie, przeciwnie, twierdzi, że człowiek jest z natury istotą dobrą, należy jedynie maksymalnie umożliwić mu realizację jego naturalnych skłonności. (Ten człowiek będzie nadal ludziom życie ratował).

W kulturze europejskiej panuje mit założycielski judeochrześcijański – grzechu pierworodnego. Jak pisał Święty Augustyn w Wyznaniach: „Wobec Ciebie wolny od grzechu nie jest nikt, nawet dziecko, które zaledwie jeden dzień przeżyło na ziemi”. Jeno Bóg jest wszechmocny i dobry. Nieśmiałe próby traktowania człowieka jako istoty nieskażonej przedustawnie, zdolnej, w zależności od okoliczności zarówno do dobra, jak i zła – została przez Kościół surowo potępiona. Pierwszy taką śmiałą hipotezę głosił współczesny Augustynowi i przezeń ostro zwalczany - brytyjski mnich Pelagiusz. Twierdził on, że bez pomocy łaski boskiej człowiek, jako doskonały boski twór, dzięki wolnej woli może samodzielnie odróżnić dobro od zła, a naśladując Chrystusa, „który dał dobry przykład” - zasłużyć na zbawienie. Grzech Adama był jedynie „złym przykładem” i żadną miarą nie został przez ludzkość odziedziczony. Pelagianizm został potępiony przez dwa sobory, a przez kolejny jako niebezpieczna herezja wyklęty. Konieczność pośrednictwa Kościoła w osiągnięciu zbawienia została ostatecznie sformułowana w doktrynie Extra Ecclesiam nulla salus (Poza Kościołem nie ma zbawienia). Prawda owa obowiązuje do dziś, z krótką przerwą w czasie pontyfikatu Jana Pawła II.

Tak więc Europa usiłowała ludzką „złą naturę” okiełznać poprzez system monarchiczny w sojuszu z Kościołem. Cesarze, królowie byli „bożymi pomazańcami”, władza pochodziła od Boga, stąd z definicji była dobra. Dobry władca w imię boże kierował ludem w dobrym kierunku - i tak trwało i trwało, aż wszystko diabli wzięli. Nastało Odrodzenie, potem Oświecenie, przypomniano sobie o ateńskiej demokracji, człowiek przez czas jakiś stał się dobrym z natury, co doprowadziło do krwawych wojen religijnych, królobójstwa, rewolucji w imię nowego prawa i sprawiedliwości, na straży których działała gilotyna.

Po strasznym wieku dwudziestym, z jego potwornościami totalitarnymi, nastał pogodny, nasz wiek. W Polsce, na skraju intelektualnych prądów intelektualnych Europy objawił się Człowiek, który oznajmił 4 lutego 2006 roku osłupiałym niewiastom z „Gazety Wyborczej” Agnieszce Kublik i Monice Olejnik: We mnie jest czyste dobro!

W Watykanie zawrzało. Jak dotąd żadna herezja czy schizma nie kwestionowały, że jedynie Pan Bóg jest najwyższym, czystym dobrem! Czyżby było to niesłychane bluźnierstwo, zrównanie się człowieka z Bytem Idealnym?! Na szczęście wywiad watykański, niewątpliwie najlepszy w świecie doniósł, że Jarosław Kaczyński, on to bowiem udzielił tej niesłychanej prawdy, nie powinien być brany poważnie. Wywodzący się z powojennej napływowej inteligencji żoliborskiej Jarosław Kaczyński nie ma nic wspólnego ani z teologią, ani z filozofią, ani nawet inteligencką tradycją. Tak więc Kongregacja Nauki Wiary potraktowała samoubóstwienie J.K. podobnie, jak bonapartyści odnoszą się do ludzi głoszących, że są Napoleonami…

W Polsce, jak się wydaje, w czyste dobro J.K. wierzyła dotąd bez zastrzeżeń i koniunkturalnych korzyści jedynie jedna, licząca się w świecie intelektualnym osoba: Ludwik Dorn. Wszystko na to wskazuje, że Jarosław Kaczyński pozostał bez wyznawców.

Aleksander J. Wieczorkowski