Elżbieta Misiak-Brehmer: Melodia dawno przebrzmiała

Debata na temat nowego ładu mediów publicznych, w której co rusz pojawia się postulat, aby o losie mediów publicznych decydowali m.in. przedstawiciele stowarzyszeń, w tym SDP,  przywołuje – niejako przy okazji - problem reprezentatywności Stowarzyszenia Dziennikarzy Polskich i innych dziennikarskich związków. 

Najbardziej znane – i w przeszłości bardzo zasłużone – Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich wydaje się znajdować w agonii. Powstałe w stanie wojennym Stowarzyszenie Dziennikarzy PRL,  po upadku PRL przemianowane na Stowarzyszenie Dziennikarzy RP, przestało odgrywać jakąkolwiek rolę, nie wiadomo nawet, czy jeszcze dycha. Stowarzyszenie Dziennikarzy Katolickich – z całym szacunkiem – nigdy nie było zbyt liczne, ani znaczące.

Dziennikarze do stowarzyszeń się nie garną, uznając, że po nic im taka przynależność. Ci sami jednak dziennikarze wybrzydzają, ile wlezie, na poczynania tego czy innego rządu, który chciałby, czy wprost przeciwnie – zupełnie nie chciał, wprowadzać jakichś zmian w prawie prasowym, regulacji w definiowaniu zawodu, uprawnień, czy ochrony dziennikarzy.

Zwykło się mawiać, że dziennikarz to zawód zaufania publicznego, choć w żadnym akcie prawnym definicji takiego zawodu znaleźć zaufania nie można. Definicji zawodu dziennikarza, odpowiadającej dzisiejszym warunkom pracy,  też zresztą nie.

W ważnych debatach, w sprawach dla dziennikarzy istotnych, głosu SDP nie słychać. A nawet, jak pani prezes wyda oświadczenie, to ma ono siłę głosu mrówki, której słoń usiadł na mrowisku. 

Słabość SDP wynika z kilku przyczyn. Żadnemu chyba stowarzyszeniu czy związkowi, przeniesionemu z czasów PRL do wolnej Polski, nie udało się zachować dawnego statusu i znaczenia. Starzy – przepraszam – członkowie, przywykli do działania w warunkach mocno okrojonej, lub wręcz żadnej, wewnętrznej demokracji, do działania według kategorii moralnych, a nie prawnych, nie bardzo potrafili podołać wymaganiom sprawności organizacyjnej, działań sformalizowanych, dyscyplinie prawnej i finansowej, jakie nastały wraz ze zmianą ustroju. Kombatanctwo nie było i nie jest  zbyt atrakcyjne dla młodych kolegów, lustracja i rozpamiętywanie weryfikacji w stanie wojennym nie ma  żadnego znaczenia. Przychodzące do zawodu tłumy dziennikarskiej młodzieży ani wsparcia starszych kolegów, ani zainteresowania ich losem ze strony SDP nie znalazły. 

W SDP siłą biologii pozostały w ogromnej większości osoby leciwe, które karierę zawodową mają już za sobą, wiele też jest takich, którzy zmienili zawód. Trudno się dziwić, że dla nich ważne jest, aby przy stowarzyszeniu ogrzać się dosłownie i w przenośni, aby mieć jakieś forum działalności publicznej, dom w Kazimierzu, gdzie może się wygospodaruje jakiś dziennikarski Skolimów. Jeśli SDP uzyska status organizacji pożytku publicznego, ułatwi to oddziałom pozawarszawskim dostęp do taniego lokalu. 

O poziomie dziennikarstwa, o problemach stosunków dziennikarzy z wydawcami  nie ma z kim i po co rozmawiać, bo to nikogo w SDP nie obchodzi. Wybrana na wieczność prezes Krystyna Mokrosińska jest dokumentalistką, nie dziennikarką, problemów ani nie zna, ani nie czuje. Biegła w uprawianiu polityki „na ręczne załatwianie” i w szukaniu protekcji, nie ma autorytetu w środowisku, nie tylko nie potrafi nadać dynamizmu życiu Stowarzyszeniu, ale wręcz swoją osobą stwarza młodym, szczególnie telewizyjnym, dziennikarzom, barierę. 

W SDP panuje bałagan prawny i organizacyjny, połączony z polityczną histerią. Kolejne zjazdy, bardzo źle zorganizowane i prowadzone, wyłaniają władze kilkoma głosami tych, którzy mają cierpliwość wytrwać w wielogodzinnym chaosie.  Już trzeci raz zjazd nie może  uchwalić statutu. Dochodzi do kuriozalnych sytuacji, kiedy to zapisy statutu dyktuje  opłacany przez panią prezes prawnik, a nieświadoma manipulacji większość delegatów potulnie podnosi ręce. 

I kompletnie nie wiadomo, co z takim stowarzyszeniem zrobić. Wszelkie próby odmłodzenia władz stowarzyszenia kończą się porażką. To oczywiste, że stara większość nie chce młodej mniejszości. A do towarzystwa geriatrycznego młodzi dziennikarze nie przyjdą. 

Pytanie, czy to takie Stowarzyszenie Dziennikarzy Polskich ma wyłaniać przedstawicieli do gremiów nadzorujących media? 

Elżbieta Misiak-Bremer