Jacek Pałasiński: Lamentatio

Kiedy dochodzi się do pewnego wieku - albo się umiera samemu, albo obserwuje, jak umierają ludzie wokół. Podejmuje się starania, żeby jakoś się z tym pogodzić, przyzwyczaić, żyć z tym, ale rezultaty są na ogół takie sobie. Odchodzą bliscy i jakby ktoś wyrwał nam kawałek duszy, a dusza nie odrasta jak jaszczurce ogon. Z czasem rana się zabliźnia, tak zadysponował Pan Bóg, ale choć tego kawałka brak, to nadal w duszy swędzi albo i boli.

Odchodzą wielcy i ma się wrażenie, że świat się zawali, że jest zły i jałowy, że na ich miejsce już nigdy nie urodzi się nikt, kto mógłby im dorównać. A, co gorsza, gdy umierają wielcy, tracimy punkty odniesienia, latarnie, które wytyczają nam kierunek marszu. Cóż się więc dziwić, że gubimy się, błąkamy po bezkresie świata, zygzakujemy wśród wzniesień i depresji?

Umarł Jan Wejchert. Ta śmierć bardzo mnie poruszyła, bo niewielu poznałem ludzi o tak ujmującym uśmiechu, o takiej sile przyciągania.

Był zapewne bogaty, a ja poznałem wielu bogatych i ich nie lubię. Nauczyłem się, że są bogaci bez zasługi, bo odziedziczyli i nie potrafią swego bogactwa użyć do stworzenia jakiejś wartości. Albo też do bogactwa doszli, ale prawie zawsze, żeby coś komuś udowodnić, prawie zawsze przy pogardzie dla bliskich i okrucieństwu. JW był pod tym względem wyjątkiem. Jego pieniądze nikomu nie ciążyły, on nigdy nie kłuł nimi nikogo w oczy. Żeby zostać przedsiębiorcą trzeba odwagi, ja jej nie mam. JW ją miał i mógł nią obdzielić pół świata, a ja mu tego zazdrościłem. Zapalał się do projektów i je realizował, u innych kończy się na gawędzie. Kiedy jestem w Niemczech uderza mnie, że kiedy Niemiec buduje dom, myśli nie tylko o własnej wygodzie, ale i o tym, żeby to było pożyteczne dla ojczyzny. JW miał właśnie tę cechę na naszym trudnym, polskim gruncie: cokolwiek robię, niech to będzie też na chwałę ojczyzny.

Na zawsze zapamiętam jego oczy, kiedy patrzył na swojego najmłodszego syna: rozkochane. Potem przekonałem się, że tak samo patrzył na swoje starsze dzieci. A potem przyłapałem go na tym, że tak patrzył na TVN, Starą Papiernię, na powstający ośrodek golfa, na centrum handlowo-kulturalne w Sopocie. On to po prostu kochał.

Kochał wino, kochał samoloty, kochał patrzeć na morze. Taki przedsiębiorca z miłości. Miesiąc temu zakochał się w Stambule.

Ostatnie słowa, jakie do mnie powiedział, na kilka dni przed śmiercią brzmiały: „Jestem teraz pod tak wielką presją”. Po czym uśmiechnął się rozbrajająco, jak to on. 

Jacek Pałasiński