Maciej Nycz: Edupartyzantka

Środowiska okołoakademickie poruszył ostatnio pomysł ministerialny, dotyczący zmiany zasad multistudiowania. Dobrze, że dostrzega się i nagłaśnia to, że w polskiej edukacji niemało można by, a wręcz trzeba poprawić. Pytanie tylko, czy dotknięcie jednego bolącego miejsca realnie coś zmieni.  

Darmowe studiowanie na kilku kierunkach stwarza pole do nadużyć, niestety skwapliwie przez wielu wykorzystywane. Sam spotykam często ludzi prześlizgujących się  między jednym a drugim kierunkiem, pojawiających się raz tu, raz tam, by po chwili zniknąć jak kamfora i wrócić nieprędko. Nie ukrywają swojego niezaangażowania, tego, że odbębniają „zło konieczne” w ramach przebiegłej strategii, by bez większego wysiłku mieć barwne i konkurencyjne CV. Od reszty świata oczekują tego, by oprócz podziwu i uznania wobec ich heroizmu ułatwiał im życie, dostosowywał swoje zajęcia i plany do ich potrzeb.  

Nie jest to oczywiście obraz całości zjawiska, jednak jak każdy obraz negatywny, szczególnie rzuca się w oczy. Ale czy da się to zwalczyć przy pomocy klucza pieniężnego? A co więcej – czy nie byłoby rozsądniej podejść do naprawy sytuacji w sposób szerzej zakrojony, systemowy? 

Nadużywający życzliwości państwa student nie bierze się znikąd. Przechodzi wszystkie szczeble systemu edukacji, które mają z pewnością niebagatelny wpływ na kształtowanie się jego podejścia do nauki. Podejścia – co tu dużo mówić – głęboko roszczeniowego i jednocześnie nastawionego na to, że „jakoś to będzie”. A niezależnie od tego, jak będzie, na każdym etapie coś mu się należy.  

Rejonizacja gimnazjów nie skłania do zbytniej dbałości o wyniki w podstawówce, bo i tak jest to  szkoła – dziwny i trudny produkt reformy, szkoła, która przyjąć nas musi i troskliwie przechować przez trzy lata. Potem liceum, do którego też nie jest trudno się dostać, zgodnie z przekonaniem, że jest to oferta dla wszystkich, nie tak jak dawniej, miejsce - mniej lub bardziej, ale zawsze mimo wszystko - elitarne. Zresztą, jak każda placówka, statystyczna szkoła średnia bardzo chce przetrwać, które to pragnienie realizuje dyskretnie, obniżając progi punktowe i powiększając limity przyjęć.  

Jesteśmy więc już w liceum. Tu spędzamy kolejne trzy lata, w czasie których czasem więcej wbijania do głowy maturalnych kluczy i schematów niż nauki opartej na myśleniu, zrozumieniu materiału i wykorzystywaniu go w praktyce. W końcu egzamin dojrzałości trzeba jakoś zdać, by ruszyć w masowym pędzie do szkół wyższych… 

Dopóki nikt nie poruszy status quo u podstaw edukacyjnej drogi, zmiana na poziomie studiów naprawić może niewiele. Każąc ludziom płacić, nie nauczymy ich czegokolwiek rozumieć, nie pomożemy odnaleźć swojego miejsca i odpowiedzieć na pytanie, czy są teraz w tym miejscu, w którym być powinni. A chyba nie zależy nam na masowej produkcji papierowych inteligentów, których realne umiejętności będą odwrotnie proporcjonalne do liczby zaliczonych fakultetów.  

                                                Maciej Nycz (student!)