Magda Jungnikiel: Piłka na aut, na stadiony idzie kultura?

Mało przyjemne dla ucha i oka hasło „j...ć PZPN” zastąpiła ostatnio rzekoma „inicjatywa obywatelska” skupiona wokół witryny www.koniecpzpn.pl. Głównie dlatego, że piłkarze grają jak widzieliśmy, sponsorzy odchodzą, a działacze Związku nadal mają się dobrze. Kibice natomiast nie przychodzą na mecze. To co jest z tą piłką? 

Kibicom trudno się dziwić. Mecz Polska-Portugalia na Mundialu w 1986 r., gol Smolarka (Włodzimierza, numer 11 na koszulce; nie mylić z „Ebim”) był jeszcze na miarę trzeciej drużyny świata sprzed czterech lat. Potem było już tylko gorzej.

Srebrny przebłysk Igrzysk Olimpijskich w Barcelonie w 1992 r. ponownie dał fanom futbolu nadzieję. Na bazie ówczesnej drużyny wicemistrzów nie zbudowano jednak kadry narodowej. Nie oddano pola Januszowi Wójcikowi, a chyba miał szansę - wtedy! - z tamtymi chłopakami coś osiągnąć. Został selekcjonerem później, już tylko jako pionek w innej grze prowadzonej do dziś przez ten sam Polski Związek Piłki Nożnej. Pod nazwą: „Jak nie wychodzi - zmieniamy trenera”. To już nie była ta sama drużyna i nic szokującego w tym, że nie wyszło. Eliminacje pod wodzą Jerzego Engela znów dodały nam skrzydeł. Występ na Mistrzostwach Świata w Korei i Japonii w 2002 r. boleśnie je jednak podciął. Trener pożegnał się z kadrą. I niewiele później został wybrany do zarządu Związku. No cóż, bywa.

 Najważniejszą i niezmienną cechą historii polskiej piłki wydaje się być dobre samopoczucie działaczy. Przecież od lat każda wzmianka o potrzebie zmian w PZPN jest odpierana jako próba ingerencji w pracę stowarzyszenia, atak na jego samodzielność.

A to nie tak, panowie…

Krajowy związek sportowy owszem, ma być stowarzyszeniem albo związkiem stowarzyszeń. Ale granice swobody jego działalności i prawo podejmowania decyzji ograniczają kompetencje innych podmiotów, w tym sądów. Już na etapie początkowym tworzenia takiego związku konieczna jest zgoda ministra sportu. On zatwierdza statut oraz wszelkie jego zmiany. Ma możliwość kontroli tego, czy ów statut jest zgodny z prawem i czy przewidziane sposoby realizacji celów związku gwarantują wypełnienie zadań organizacji. Nie są to tylko kwestie związane ze współzawodnictwem sportowym, przygotowań do międzynarodowych występów i sprawy przynależności klubowej piłkarzy. Aktywność związku nie powinna wyczerpywać się na szkoleniach, przyznawaniu licencji czy utworzeniu ligi zawodowej. To też sfera edukacji, wychowania i popularyzacji sportowego ducha.

System, w jakim ma obecnie funkcjonować sport kwalifikowany jest chory. Miesza się zasady właściwe stowarzyszeniu z regułami prawa handlowego, co może prowadzić do nieprawidłowości. Ingerencja administracji w samorządne struktury najczęściej też kończy się patologią. Trudno wszakże nazwać zamachem na niezależność stowarzyszenia wątpliwości co do tego, czy po to, żeby właściwie spełniać misję społeczną, związaną ze sportem, w zarządzie musi zasiadać siedemnaście osób. Zwłaszcza, jeśli prawo reprezentowania Związku mają łącznie dwaj członkowie spośród prezesa, wiceprezesów i sekretarza generalnego. Tak jest, dwaj z siedmiu tzw. „funkcyjnych” w zarządzie. Nie można dziwić się stawianym pytaniom, co robią pozostali. 

I niestety, należy ochłodzić nadzieje tych, którzy w wejściu kuratora do PZPN widzą szansę na jego uzdrowienie. Trudno też spodziewać się, by minister sportu zdecydował się na bardzo radykalne rozwiązanie i wycofał zgodę na utworzenie Związku. Wówczas sąd mógłby rzeczywiście go rozwiązać. To byłaby możliwość realnych zmian, nawet powołania nowego Związku. Bo problem pozostaje przede wszystkim w ludziach, którzy wystarczająco już zawiedli oczekiwania kibiców, lecz w tymże systemie doskonale funkcjonują.  

Magdalena Jungnikiel - kibic