Magdalena Jungnikiel: 5 maja 1949 r. - 5 maja 2009 r.

Sześćdziesiąt lat temu, po gorzkich doświadczeniach II wojny światowej, powstała organizacja, która uznała, że pokój oparty na sprawiedliwości i współpracy międzynarodowej jest niezbędny dla przetrwania ludzkości - Rada Europy. 

Dziś skupia 47 państw europejskich. Wspólnie dążą one do tego, by osiągnąć większą jedność krajów wyznających zbliżone poglądy, utworzyć między sobą ściślejszy związek, by móc chronić i wcielać w życie ideały, dla których została utworzona. 

Od chwili przyjęcia Statutu, 5 maja 1949r. w Londynie, państwa - członkowie potwierdzają swe przywiązanie do wartości duchowych, moralnych, które są wspólnym dziedzictwem ich narodów. Podkreślają, że stanowią one źródło wolności osobistej, swobód politycznych i praworządności. Te idee są podstawą demokracji i powinny ułatwiać postęp ekonomiczny i społeczny.  

Współpraca państw obejmuje zagadnienia gospodarcze, społeczne, kulturalne, naukowe, prawne i administracyjne. Cele realizowane są poprzez zawieranie porozumień i podejmowanie wspólnych kroków dla rozwiązania pojawiających się problemów w wielu dziedzinach, z wyłączeniem spraw dotyczących obrony narodowej. 

Na specjalną uwagę zasługują działania Rady Europy w dziedzinie przestrzegania i rozwoju praw człowieka. Nie sposób nie przypomnieć szczególnego osiągnięcia Rady, jakim jest Europejska Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. 

Akt prawny, podpisany w rok po powołaniu organizacji, nazywany bywa „klejnotem w koronie” Rady Europy. Opierając się na zasadach wyrażonych we wcześniejszej Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, rządy państw europejskich zobowiązały się, by wolności i prawa, o których mowa w Konwencji, gwarantować nie tylko obywatelom swego państwa, ale każdemu, kto z różnych powodów pozostaje pod ich jurysdykcją, „władzą sądzenia”. Znajomość tych kanonów pozwala ocenić politykę państwa dotyczącą cudzoziemców, imigrantów. Zwłaszcza, gdy umierają w naszych więzieniach.  

Protokół nr 13 do Konwencji, dotyczący zniesienia kary śmierci we wszystkich okolicznościach, zyskał miano „kamienia milowego” w historii obrony praw człowieka. Został podpisany przez Polskę, lecz dotąd jeszcze nie jest ratyfikowany.  

Unia Europejska, na mocy Traktatu z Lizbony, zyskałaby możliwość przystąpienia jako strona do Konwencji. Wejście w życie Traktatu blokuje między innymi brak podpisu Prezydenta RP pod dokumentem ratyfikacyjnym. 

Z okazji tej rocznicy wypada wskazać portal Biura Informacji Rady Europy:

www.coe.org.pl 

Odwiedziny tej strony to szansa, by przybliżyć sobie europejskie standardy prawne. Zapoznać się z zasadami funkcjonowania Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz jego orzecznictwem. Można przejrzeć informacje o kampaniach realizowanych przez Radę, aktualnych i tych już zakończonych. Zatrzymać się - z racji proweniencji politycznej obecnego szefa polskiej telewizji publicznej - przy kampanii „Nie! Dyskryminacji”. Jej celem jest przeciwdziałanie wszelkim formom dyskryminacji wynikającej z postaw rasistowskich i z uprzedzeń, w szczególności wobec Muzułmanów, Żydów i Romów. Została skierowana przede wszystkim do mediów, dziennikarzy, którzy w zamierzeniu powinni stworzyć tzw. „grupy przyjaciół”, dla promocji dialogu między kulturami. Do określania polityk i podejmowania działań o charakterze antydyskryminacyjnym. 

Warto wejść.  

Żeby nie mylić tej organizacji z instytucjami Unii Europejskiej.  

Żeby móc samodzielnie ocenić jak nasz kraj wywiązuje się z przyjętych zobowiązań międzynarodowych.  

Żeby zapamiętać słowa Komisarza Praw Człowieka Rady Europy, Thomasa Hammarberga, że respektowanie praw człowieka powinno stać się podstawą aktywnej polityki zagranicznej.

Magdalena Jungnikiel