Mikołaj Fajfer: MATKA CHRZESTNA Historia polskiej rodziny

II

Emerytura 

     Siedzą  razem w kuchni. Tata przy oknie, Mama przy kuchence. Podejrzewam, że piją kawę i palą papierosy, bo widzę przez witraż  migoczący płomień świeczki. Zapalają go, by zneutralizować zapach tytoniu.

     Słyszę  siorbanie Taty, Mamę kartkującą jakiś magazyn. Skoro mamy czwartek, musi to być To i Owo albo Życie na gorąco.

     Mama czyta artykuł o tym, jak należy traktować mężczyzn na emeryturze.

     „Ciepło, troska i opieka”

     Tata mówi, że tak musi być, co Mama kwituje: spływaj, weź się lepiej za coś porządnego, a nie siedzisz i mi dupę trujesz, a o kobietach na emeryturze nikt nie pomyślał? Mamy harować do końca świata i jeden dzień dłużej?

     Ale ja tylko pomyślałem, że… próbuje bronić się Tato.

     Pomyślałeś, że pewnie że jeden dzień dłużej, bo ktoś po końcu świata musi posprzątać. A kto to zrobi jak nie my, kobiety?!

     Ale od początku.

III

Rodzina 

     Podobno rodzina jest podstawową komórką społeczną.

     Podobno rodzina jest święta i składa się z mężczyzny, kobiety oraz ich dzieci.

     Podobno z rodziną najlepiej wychodzi się na zdjęciach.

     Podobno rodziny się nie wybiera.

     Podobno rodzinę ma się tylko jedną.

     Podobno w przyrodzie istnieją różne rodziny: patologiczne, przeciętne, robotnicze, inteligenckie, arystokratyczne, wiejskie, miejskie, społeczne, narodowe, ligowe, radiowe (!).

     Moja Prababcia mawiała, że jesteśmy wszyscy „słodkie dziurki” i dlatego jesteśmy rodziną słodkodziurkową. Używała bardzo przebiegle tego niezręcznego słowa, które w Wielkopolsce określa osoby lubiące słodkie, a my nie protestowaliśmy. Słodkie dziurki? Pewnie. Przytakiwaliśmy, wpychając do ust słodycze pieczone przez Babcię i Prababcię. Obie śmiały się i przynosiły dokładki.

     Prababcia miała rację. Nie ma sensu zaprzeczać. Poza tym w dzieciństwie wpojono nam, że słowa starszej osoby, nawet jeśli niezrozumiałe, mają w sobie niekwestionowaną mądrość. Jako dzieci kiwaliśmy tylko potakująco głowami - co dla młodych ludzi znaczy starszy wiek, kiedy za oknem śnieg lub słońce i mnóstwo zabawy. Mówiliśmy tak, Babciu, Prababciu, Dziadku i gnaliśmy na podwórze, stwierdzając, że ci starsi ludzie to dziwaki, ale czasem fajnie gadają, no i dają pieniążka na cukierki.

     Z czasem Prababcia rozwinęła swoją teorię dotyczącą funkcjonowania naszej rodziny, obwieszczając pełną słownikową nazwę: rodzina słodkodziurkowa zaprogramowana hasłowo. Rozdziawiliśmy gęby. Prababcia uśmiechnęła się tajemniczo. Wyjaśniła, że jesteśmy jak komputery - wpisuje się w nas polecenie, a my je wykonujemy.

     W praktyce wyglądało to mniej więcej tak.

     Dzwoni telefon. Odbiera Mama. Słyszy głos Matki Chrzestnej: Piekę pączki, przyjeżdżajcie. Po godzinie jesteśmy na wsi.

     Przychodzi sms. Odbieram. Czytam: Mam młode wino i gruszki w syropie.

     Po godzinie jesteśmy pod Miastem Mleka, również na wsi. Składamy stoły pod lipą, rozkładamy pucharki, kieliszki, krzesła.

     Święto Pracy, Tato niezręcznie dusi na guziki, ale udaje mu się dostać do wiadomości tekstowej. Czyta: Wpadniecie na szampana na balkonie?

     Idziemy na szampana na balkonie.

     Balkon ten jest niezwykły, ma swoją historię. Z niego to w przeszłości obserwowano wszystkie pochody pierwszomajowe, które kroczyły Alejami Niepodległości. Rodzice wspominają je z czułością i chcieliby, aby wróciły. Rodzice nadal są zakorzenieni w dawnych czasach. Ale tylko kilkoma wspomnieniami. Przeważają te dotyczące nas jako dzieci i ich jako jeszcze dalekich od śmierci.

     Osobiście pamiętam z pochodów polskie chorągiewki i oranżadę. Kurde, jaki to był rarytas wtedy ta oranżada. Trząsłem się przy skrzynce jak osika. A, i jeszcze zbiórkę pracowników na dziedzińcu zakładów mięsnych też pamiętam. Obecnie firma ta po ogłoszeniu upadłości smuci oczy dawnych pracowników. W tym i mojego Tatę. Przejeżdża tamtędy, jadąc do swojej rodziny. Mama ich nie akceptuje, ale o tym potem.

     Pewnie gdy Tato zbliża się do dawnego zakładu pracy, zwalnia i przygląda się stopniowej degradacji budynków. Miejsce dawnej chwały miasta i osobistych sukcesów Taty przykrywają chwasty, napisy chuliganów i pęknięcia na murach.

     I był chyba też kościół, Pierwszego Maja, prawda?

     Czy wtedy też chodziło się do kościoła? 

Mikołaj Fajfer