Roma Przybyłowska: Wyścig do „białej flagi“

A tu wbrew „sugestiom“ rządu i na przekór naszym interesom – co było oczywiste dla średnio rozgarniętego dzieciaka – Prezydent, nie czekając na ostatnią rundę,  sam wywiesił białą flagę. Był to niewątpliwie wynik dopieszczenia go przez pierwsze persony na sesji NATO, z którymi p. Prezydent szczytował. Nie dokonał złego wyboru (innego nie było). Rasmussen – to jest Ktoś, z charakterem i z ręką menedżera. Ale przecież jedyna rzecz, jaką nasz przedstawiciel miał zrobić, to trochę się poociągać, by coś innego załatwić, a już na pewno nie zaklepywać na wyprzódki. Taka mała zrywność, a nawet veto (w skrajnych przypadkach) w dyplomacji należą do arsenału środków i chwytów, które nikogo nie brzydzą. I nie dziwią.  

Chodziło wszak o to, by zrobić coś, co by większym partnerom, a zarazem pierwszoplanowym graczom - którzy lubią załatwiać sprawy między sobą – dało do myślenia. Pokazać wyraźnie, że nie jesteśmy kontenci. I nie tylko my, ale cała konstelacja ok 20 małych krajów, które niezależnie od mniejszej „masy“ i „kasy“ – mają swe podmiotowe prawa, z którymi wypada się liczyć. Polska miała tu odegrać pewną rolę przewodnią. Można to zrobić w różny sposób, np. wygłaszając oracje, którymi nikt się nie przejmie. Najprościej było jednak zastosować łagodną destrukcję, prowokując negocjacje i szukanie rozwiązań. Co więcej nasz prezydent,  blokując Traktat Lizboński, ma w tym niemały trening i miał szansę zrobić to po mistrzowsku. Turcja w ten sposób dużo ugrała – bo też miała mocny pretekst. Polska zaś jak mało który kraj -  poza W.Brytanią i Włochami – ma najpoważniejsze doświadczenia wojenne (nie tylko historyczne). Niemcy długo się ociągali  z uczestnictwem wojskowym, Hiszpanie po kraksie w Madrycie zabrali swe wojsko, a Francuzi dopiero wchodzą. Merytoryczny kapitał naszego niedo-kandydata był najpoważniejszy, a polski wkład wojenny proporcjonalnie nie tak mały. 

To były argumenty. Europa jednak jeszcze do takiej decyzji nie dojrzała, zaś Obama, podejmując cienką grę z Rosją, wolał „bezpiecznego“ outseidera. Wszystko to było jasne – i nie ma powodu wytykać rządowi, ani obśmiewać niełatwą rolę Radka Sikorskiego, że nie został zgłoszony formalnie  – bo to było z góry przegrane. Oczywiście należało na wypadek jakiejś mocniejszej obstrukcji Turków, czy innych losowych zawirowań – mieć w pogotowiu swego kandydata. I był - akurat jakby na miarę czasu i zadań „szyty“ (życiorys, wiedza, zaangażowanie…), co też dyskretnie było uczynione. Z drugiej strony nie należało dopuścić, by Turcy narzucali Europie swoje  wzorce kulturowe. Już samo to wystarczyło, żeby poprzeć Duńczyka, który naraził się pobłażaniem satyrze i radiu Kurdów.  

Nie znaczy to jednak, że jako członkowie NATO nie mamy innych celów. NATO stoi wobec piekielnie trudnych wyzwań i oprócz żołnierza trzeba im konceptu, obmyślonego w strefie, która lepiej czuje tamte problemy kulturowe. Zasilenie dowództwa – naszymi specami i naszymi informacjami mogło wyjsć na dobre obu stronom.  

Byłoby rozsądniej, gdyby na szczyt NATO pojechał premier, który tę grę prowadził, ma zdolność budowania porozumień. Dopilnowałby sprawy i może ugrał co nieco. A w każdym razie nie zostawiłby partnerów z błogim samozadowoleniem. Mały dyskomfort mógłby potem zaprocentować przy innych wyborach, w innych instytucjach (na ogół w podobnych gronach). Tak się prowadzi grę i nie ma w tym nic niestosownego. 

Nie są to jednak gry, w których rzuca się na stół kawał mięcha na powszechne pożarcie, co uczynili skłóceni politycy. Takie gry prowadzi się dyskretnie z wyczuciem sytuacji. A wiadomo, że dwór prezydenta to kolosy dyskrecji i  dyplomacji - wszystko pojmują w lot, a nawet w pół słowa, nie bacząc na jakość pergaminu i brak pląsów. Kiedy na koniec okazało się, że ważniejsze od celu jest chorobliwe ego prezydenta i prymat dopieszczania go ponad interes kraju – to wysiadka. Jesteśmy w przedszkolu.

Nie łudżmy się jednak, że gdyby „sugestie rządu“ (czyt. instrukcje) podano pałacowi na klęczkach i na złotej tacy, a dokument miałby minimum 3 pieczęcie – to byłoby lege artis i skutek murowany. Jest jeszcze cel nadrzędny, cel nad cele,  pod którym ugina się prezydent: dokopać i zepsuć rządowi wszystko. Nic nie ma prawa udać się temu premierowi, bo to nie ten premier. A ten minister, jeszcze niedawno nagrywany w kabinie dzwiękoszczelnej – nie ma prawa zrobić kariery. Kropka.  

Niestety – media bywają gorsze od wroga. Banalizacja problemu – przedstawianie poważnego konfliktu  jako przekomarzanek zazdrosnej pary - nie polepsza sprawy. Tabloidyzuje, ale nie bawi. A znów rozdawanie win symetryczne, fifty-fifty, nie pozwala na uczciwą diagnozę. Wszyscy wiemy, gdzie tkwi korzeń konfliktu, ale pędzluje się go po wierzchu z bezpieczną poprawnością i ruską metodą: „pamachiwaj po wsiech niemnożko“. Najwięcej używania mają oczywiście opozycyjni politycy, którym się wydaje, że przesada działa na ich korzyść. Ubijanie tematu na sztywno osiąga stan upojenia. Z jakąś masochistyczną radością kreuje się gigantycznt dom wariatów: patrzcie narody, jakie to mamy śmieszne i niepoważne państwo. Prawie jak Czechy Klausa. Wszyscy się żalą nad upadłym prestiżem Polski, zalewając ją własną pulpą degradacji. Także obie zwaśnione strony powinny wreszcie zamilknąć i przetrawić skutki. Dalsze skandalizowanie – jakby się dokonała zbrodnia stanu, choćby to wywlekanie protokołów ze spotkań międzynarodowych, zamienia nas w jarmark. Bo ani się obejrzymy, jak z wątpliwej szansy na stanowisko, zmarnowanej, ale traktowanej z umiarem, zbudujemy naraz wielki pomnik nieudacznictwa i narodowego wstydu. Wykreowany chyba po to, by go powielać. A jest parę innych spraw do zalatwienia. Ostatni incydent to jeszcze nie nieszczęście. Problemem jest nieuleczalny dwugłos i dwuwładza. 

To nie jest jeszcze ta najwyższa cena, jaką będziemy płacić za rozdwojenie jażni w polityce polskiej. Bieg do krzesełek i zamawianie „czyje na wierzchu“ – ma jeszcze kolosalną przyszłość. Tylko że Polska nie ma czasu. Teraz w obliczu kryzysu świat rzuca nowe „kości do gry“, a toczy się ona o poważne sprawy… Nie potrzebujemy winnych przyszłych niepowodzeń czy klęsk – potrzebujemy sukcesów. To czego sobie, jako Suweren, „my, naród“, nie życzymy - to dalszej kompromitacji.  

Roma Przybyłowska