Sławomir Popowski: Końca wojny nie widać

Bitwa wygrana, wojna toczy się dalej - tak najkrócej można podsumować wyniki niedzielnego głosowania w wyborach do euro-parlamentu. Platforma nie dostała żółtej kartki, na co stawiali bracia Kaczyńscy, ale i - jak słusznie zauważyła GW - nie było również nokautu PiSu.  

Co to oznacza? - Jeśli przyjąć, że wielki wyścig do strasburgskiej kasy był pierwszą bitwą, rozpoznaniem bojem, w długim cyklu wyborczym, jaki się właśnie rozpoczął (bo za rok wybory prezydenckie, potem samorządowe i na koniec parlamentarne), to wynik, jaki uzyskano w tym starciu, brak jednoznacznego rozstrzygnięcia, może oznaczać tylko jedno: po krótkiej ciszy, być może zaraz po wakacjach, (o ile nie wcześniej) - możemy spodziewać się wznowienia działań wojennych i kolejnego politycznego mordobicia. Pewnie nawet jeszcze bardziej brutalnego, niż to z którym mieliśmy do czynienia ostatnio. Bo przecież obie największe dziś partie czują się zwycięzcami, obie uważają że uzyskały niezłe wyniki, a najbliższe starcie rzeczywiście będzie dla nich wojną o wszystko, lub prawie o wszystko. W końcu ten, kto zdobędzie Pałac Namiestnikowski będzie już tylko o krok od władzy absolutnej, a każdy - i PiS, i PO - marzy o uzyskaniu bezwzględnej większości, która pozwoli narzucić reszcie kraju swój model, swoją wizję Polski. A są to wizje całkowicie sprzeczne, wręcz wrogie. 

Żeby nie było wątpliwości: w tym sporze moje sympatie, nieco z konieczności, są po stronie Platformy i Tuska. Ale to nie jest dobry układ. Większość komentatorów oceniających niedzielne głosowanie zwracała uwagę, iż jego wyniki oznaczają petryfikację istniejących podziałów na naszej scenie politycznej. Mamy więc ukształtowany w roku 2005 układ, w którym całą scenę dominują dwa silne ugrupowania prawicowe, a reszta może spełniać co najwyżej rolę partii obrotowych. Jeśli w ogóle, bo przecież docelowym rozwiązaniem - zdaniem rzeczników tej opcji - jest model dwupartyjny, który rzekomo ma zapewnić o wiele bardziej stabilne rządy.  

W istniejącym układzie politycznym uważam taką perspektywę za groźną. I nie chodzi tu już o to, że podobny model byłby sprzeczny z polską tradycją polityczną, o wiele bardziej pluralistyczną. Problem w tym, kto miałby tworzyć owe dwa bieguny. PO i PiS łączy tylko jedno: postsolidarnościowe korzenie. Kiedyś, w czasie wspólnych bojów z postkomunistami, zaowocowały one wspólnym projektem wielkiej koalicji PO-PiSu, która natychmiast się rozpadła, gdy jednoczący ją wróg został zmarginalizowany. 

Dziś, tamte podziały nie mają już żadnego znaczenia, poza - być może - symbolicznym. Ich miejsce zajął nowy podział na obóz Polski nowoczesnej i otwartej, Polski nie bojącej się zmian i - w dobrym tego słowa znaczeniu - europejskiej oraz obóz Polski tradycjonalistycznej, pełnej kompleksów i prowokowanych lęków wobec sąsiadów, Ruskich i Niemców, wszelkiej maści liberałów, masonów i cyklistów, dybiących rzekomo na naszą suwerenność i narodowo-katolicką tożsamość. Kiedyś ten obóz skrótowo, ale dosadnie nazwano "ciemnogrodem"...  

Niestety, niedzielne wybory utrwalają ten szkodliwy układ. Niekorzystny, bo w gruncie rzeczy oznacza on konieczność wyboru między skrajnościami, co z kolei - jeśli nie pojawi się jakaś trzecia, moderująca siła - grozi, że co jakiś czas będziemy wstrząsani rewolucjami w stylu IV RP, a nasz rozwój będzie się dokonywał na zasadzie: od ściany, do ściany i według reguł zimnej wojny domowej. A jak to wygląda w praktyce, mogliśmy się już przekonać. 

Czy jest szansa na pojawienie się takiej nowej, moderującej siły? - Niewielka, ale jest. Po ostatnich wyborach relatywnie silną pozycję utrzymało i SLD, i PSL. Za to totalną klęskę poniosła centro-lewicowa koalicja Porozumienia dla Przyszłości, a wraz z nią politycy o tzw. dobrych nazwiskach: Dariusz Rosati, Marek Borowski, Andrzej Wielowiejski, Janusz Onyszkiewicz czy Józef Pinior. W praktyce oznacza to ostateczne ich zejście ze sceny, przynajmniej pod dotychczasowymi szyldami. I teraz mamy dwie możliwości: albo centrolewicowy elektorat rozpłynie się i podzieli; część wesprze SLD, a część na trwałe odpłynie do Platformy, albo - wobec kompletnej porażki SdPL i PD - zacznie skupiać się wokół nowego ośrodka koncentracji, jaki w oparciu o reanimowane Stronnictwo Demokratyczne zamierza tworzyć Paweł Piskorski.  

Nie jest bez szans i z wielu względów to drugie rozwiązanie wydaje mi się ciekawsze i lepsze od pierwszego. Na plus Piskorskiego, cieszącego się opinią skutecznego polityka i dobrego organizatora, przemawia jedno: realistycznie ocenia sytuację i nastawia się na długi marsz, z finałem dopiero podczas najbliższych wyborów do Sejmu. Bo już dziś wiadomo, że skoro podczas niedzielnego głosowania PiS nie został znokautowany, to najbliższe wybory prezydenckie będą miały charakter totalnie konfrontacyjny i ultymatywny, w myśl zasady: albo głosujesz na Tuska, albo wróci IV RP. Sytuacja radykalnie zmieniłaby się tylko wówczas, gdyby w pierwszej turze głosowania kandydat PiSu, Lech Kaczyński, poniósł klęskę, zajmując najwyżej trzecią lokatę. I warto o to powalczyć. Taki powinien być teraz cel strategiczny...  

Na pocieszenie, jedna budząca nadzieję informacja: jak wynika z danych socjologicznych zebranych podczas wyborów do PE, PiS ma nad PO przewagę poparcia dopiero w grupie powyżej 60 lat.  W młodszych przedziałach wiekowych proporcje poparcia są mniej więcej, jak 2 : 1. Oczywiście na korzyść PO. Przyszłość należy do młodych, ale to i tak ciągle jeszcze o wiele za dużo. 

Slawomir Popowski